Ọrụ ọhụrụ na iwu ụtụ isi gara n’ihu, ndị ọchịchị kwere ka ọ ga-eme ka ọrụ dịrị ndị Anioma mfe

Gọvanmentị Federal na gọvanọ isii sitere steeti dị iche iche kpọrọ ndị nwe ego na ndị na-etinye ego n’ọrụ ka ha bịa tinye ego ha n’akụkụ dị mkpa n’ala Nigeria, n’oge mmemme Invest in Lagos 3.0 Summit, nke mere na Victoria Island, Lagos, n’ụbọchị Mọnde, June 8, 2026. N’ime nzukọ a nke e jiri aha ya kpọrọ ‘Lagos: Ọnụ ụzọ azụmahịa gara Africa’, ndị isi steeti Lagos, Imo, Abia, Plateau, Taraba na Nasarawa kwuputara atụmatụ ha iji mee ka mmepe banye n’obodo ha.

Nke a bụzị mgbe Minista nke ego steeti Federal, Taiwo Oyedele, kwuputara n’ihu ọha na gọọmenti etinyela usoro ọhụrụ iji mee ka ọnọdụ azụmahịa dị mma. Dịka Oyedele si kwuo *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*, iwu ụtụ isi ọhụrụ mere ka ọtụtụ nsogbu gara aga kwụsị—ya gụnyere ụtụ isi ugboro ugboro—na ịnye nkwụghachi maka obere azụmahịa (SMEs) iji hụ na ọrụ adịghị ha ike.

N’okwu ya ọzọ, Oyedele gosiri na gọọmenti etinyela ikike ịnakọta stamp duty n’aka steeti, ma kele steeti ndị ewebatala usoro ụtụ isi jikọtara ọnụ. O kwuru sị: “Nke a ga-eme ka ebe ọrụ dịrị mfe ma mee ka azụmahịa wee pụta uru.” Ọ kọwara na gọọmenti Federal na-awakpo akụnụba ruru ijeri otu dollar ($1trn), tinyekwuo usoro mmezi ego ka ihe a wee ruo aka.

N’okwu ya, Gọvanọ Babajide Sanwo-Olu nke Lagos kpekuoro ka ụlọ ọrụ onwe onye tinye ego ha n’ihe gbasara ụgbọ oloko (rail), ọkụ eletrik, ugbo ala na ngwongwo nri (agro-processing). O kwuru na Lagos nwere ohere buru ibu di iche iche karịchaa n’ihe gbasara njem ụgbọ mmiri na ụgbọ oloko. “Ọ bụrụ na anyị dozie nsogbu njem n’obodo a, anyị ga-emepe ụzọ akụnụba. Ndị mmadụ ga-enwe ike ime njem ngwa ngwa,” ka Sanwo-Olu kwuru *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*.

Ndị Anioma bi n’obodo Lagos nakwa Delta Steeti lekwasịrị anya na mgbanwe ndị a ga-abara ha uru ma ọ bụrụ na a mepụta ọnọdụ ọrụ dị mfe. Ọtụtụ narị ndị sonyere—gụnyere ụlọ akụ mba ụwa, ndị nwe ego ukwu (sovereign wealth funds), ndi mmepụta ego (DFIs) na ọkachamara azụmahịa Commonwealth—soro nzukọ ahụ wee tụlee ụzọ e si emepe akụnụba ala Nigeria.

A tụrụ anya na usoro ọhụrụ a ga-eme ka obodo dị iche iche nwee ohere itinye ego ọhụrụ. Gọvanmenti kwere nkwa igosi usoro mmezi ego ọzọ n’oge nnọkọ ọzọ ga-adịru ngwụcha afọ a.

Source: https://punchng.com/fg-states-court-investors-at-lagos-summit/

Ndị azụmahịa na ndị ahịa n’Asaba na Ogwashi-Uku kwenyere na nkwụsị a ga-eme ka ọnụ ahịa nri na ụgbọala daa

Gọvanmentị Federal nke Naijiria ekwuputala nkwụsị ụgwọ demurrage maka ihe karịrị iri puku (10,000) kwantena a jidere n’ụlọ ọdụ ụgbọ mmiri dị iche iche n’ụsọ osimiri Naijiria. Nke a mere n’izu a, mgbe Zaccheus Adedeji bụ Onye isi Nigeria Revenue Service, nyere iwu a n’ụlọ ọrụ National Single Window dị na Lagos iji nyere ndị azụmahịa aka ịchịkọta ibu ha n’enweghị ụgwọ mgbakwunye.

Nkwupụta a bịara mgbe e nwere nnukwu ndokwa na usoro ọhụrụ nke National Single Window (NSW), bụ usoro dijitalụ e debere iji mee ka ịpụpụ ibu si ọdụ ụgbọ mmiri bụrụ ihe dị mfe ma kwalite mmepe ahia mba. Ihe mgbochi dị n’ime NSW na NAFDAC, SON, na ndị ọzọ mere ka puku-puku kwantena jide ọdụ ụgbọ mmiri ruo ọtụtụ izu, mee ka ndị azụmahịa nweta nnukwu ụgwọ nchekwa.

Dịka Zaccheus Adedeji si kwuo, “Anyị chọrọ iji nkwụsị a mee ka mmetụta nsogbu ndị bidoro site n’usọ ohuru NSW ghara imetụta ndị azụmahịa.” Ọ gosikwara na gọvanmenti ga-arụkọ ọrụ ọnụ na ndị ụlọ ọrụ ọdụ ụgbọ mmiri iji hụ na a ga-ewepụ kwantena niile edere n’enweghị ụgwọ demurrage ọzọ *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*. Ndị otu ahịa na Delta Steeti kpọrọ ya ihe enyemaka, ha kwenyere na ọ ga-eme ka ọnụ ahịa ibu banye ahịa dị ala ma nwekwuo uru nye ndị ọha.

Ndị ọrụ ụlọ ọrụ ahia kwuru na nsogbu NSW metụtara nrụpụta sistem na njikọ ya na NAFDAC, SON, wdg. Nke a kpatara ọdịda ịhapụ ọtụtụ kwantena, mee ka ọnụahịa nchekwa ibu guzo elu. Ndị ọchịchị kwetara nsogbu ahụ bụ nke a na-ahụkarị n’oge mgbanwe dijitalụ buru ibu; ha kwuputakwara na ngwọta abịa ngwa ngwa.

Ọchịchị Customs Nigeria nakwa PEBEC (Presidential Enabling Business Environment Council) gosiputara obi ike ha n’ihe mgbanwe a pụtara. Ha sịrị: “Mgbanwe a ga-eme ka mmegharị ibu sie ike ma mekwaa ka oge ịnọ ọdụ ụgbọ mmiri belata.” Ọhaneze ndi Anioma chere ihu mgbanwe ọnụahịa ahia n’ihe gbasara nri, ụgbọala, yana ngwa oru kwa ụbọchị. Ndị ọchịchị kwuru na nzukọ ọzọ maka nyocha ọnọdụ ga-eme ụbọchị iri abuo sochirinwa. Ọhaneze nọgidere ile anya ma ihe nkwụsị ego demurrage a ga-emetụta ahịa n’obodo anyị.

Source: https://www.legit.ng/business-economy/maritime/1704580-fg-waives-demurrage-10000-containers-sparks-hope-food-car-prices/

BETV ga-akwalite mmụta na ime ka ọha mara uru akụ mmiri Nigeria, ndị Anioma nwere mmasị n’ihe a pụtara n’ọdịnihu

Gọvanmentị Federal Nigeria mere emume imepe Blue Economy Television (BETV), ụlọ mgbasa ozi mbu n’Africa nke na-elekwasị anya kpọmkwem na ngalaba ụgbọ mmiri na akụ mmiri, n’Ụbọchị Mọnde, iri na atọ n’ọnwa Epreel afọ 2026 na Lagos. Ihe a mere dị mkpa maka mmepe akụ na ụba obodo, ebe ọ ga-eme ka a mara uru ala mmiri Nigeria nwere, gụnyere ihe ndị obodo Anioma nwere ike inweta.

Ndị haziri BETV bụ Blue Economy Academy, ha chịkọtara ọtụtụ ndị ọchịchị, ọkachamara na ngalaba ụgbọ mmiri, yana ndị ndú ụlọ ọrụ, iji kpalie mkparịta ụka gbasara azụmahịa ịnyịnya mmiri, azụ ahịa, ọrụ omenaala n’akụkụ osimiri, na ihe gbasara nchekwa gburugburu ebe obibi. Dị ka e si kwuo n’emume mmeghe ahụ, BETV abụghị naanị maka igosi ihe nkiri ma ọ bụ akụkọ mgbasa ozi ozugbo; kama ọ ga-enyere aka ịkụziri ọha banyere ụzọ azụmaahịa ọhụrụ dị n’ime akụ mmiri Nigeria.

Ndi Anioma na Delta Steeti nwere oke mmasị n’emepe ụlọ mgbasa ozi a, dịka ọtụtụ nde mmadụ si obodo anyị bi nso osimiri Niger (Onicha Mmili) nwere ike inweta ozi bara uru gbasara ọrụ azụmaahịa ọhụrụ. Otu nwoke si Ibusa kwuru sị: “Ọ bụrụ na anyị amụtakwuo ihe gbasara uru ala mmiri anyị nwere site na mgbasa ozi a, ọ ga-abawanye uru ụlọ ọrụ anyị” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*.

N’oge nkwupụta ya, Emmanuel Oluwadamilola bụ Onye isi ala Waterways Authority nke Lagos State na onye ndụmọdụ pụrụ iche nye Gọvanọ steeti ahụ banyere Blue Economy mere ka o doo anya na Lagos nwere kilomita 180 ruo osimiri na kilomita 140 nke ụzọ mmiri ime obodo. “Nke a bụ ụzọ njem ahịa kachasị mkpa n’obodo anyi,” Oluwadamilola kwuru *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*. O jikwazie obi ike kwuo na ogologo oge gara aga Nigeria emebeghị nke ọma iji nweta uru akụ mmiri ya niile.

A tụbara aro ka BETV tinye aka n’imepụta mkparịta ụka gbasara nchekwa akụ mmiri (sustainability), mgbanwe ihu igwe (climate resilience), yana itinye ego ọhụrụ. Ndị ọchịchị kwuputara na akara ngosi a ga-eme ka ndị omebe iwu, ndị omenaala azụmaahịa, yana ọha nwee nkọwa zuru oke banyere ihe dị iche iche ha nwere ike itinye ego ma ọ bụ rụọ ọrụ n’ime ya.

Echere na n’ime izu ole na ole gara aga BETV ga-amalite igosi mmemme ya zuru ụwa ọnụ. Ndị isi BETV kwuputara na ebumnuche ha bụ ịgbasa mmụta ruo mpaghara niile Nigeria gụnyere Anioma steeti Delta. Ndị otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị opposition enwebeghị nzaghachi doro anya banyere mmepe a mgbe edepụtara akụkọ a.

Source: https://www.legit.ng/business-economy/maritime/1705738-fg-floats-africas-maritime-blue-economy-television/